Een duurzamer en eerlijker inkoopproces begint volgens Marlijn Caspers, Manager Maatschappelijke Programma’s bij Nevi, met het toepassen van ‘Due Diligence’. Wie aandachtig naar Europese wet- en regelgeving voor duurzaamheid kijkt, ziet dat de wetten sturen op het nemen van verantwoordelijkheid. Dat gaat over het herkennen van risico’s in de keten en proactief bijdragen aan oplossingen. Oftewel: handelen volgens Due Diligence.
Wat is het nut van Due Diligence voor inkoop precies? En hoe zet je het in voor het herkennen en voorkomen van risico’s in de keten? We spraken Marlijn Caspers over de juiste mindset en een aantal relevante bronnen voor inkopers.
De kern van Due Diligence
“Due Diligence, in het Nederlands ‘toepassen van gepaste zorgvuldigheid’, gaat in de kern over verantwoordelijkheid nemen voor risico’s in de keten. Door je aandeel in het oplossen van risico’s te erkennen en ernaar te handelen,” legt Marlijn uit. “Al zitten problemen niet bij tier 1 leveranciers, dan kunnen ze alsnog opduiken in tier 3 of 4. De tijd dat we daar onze ogen voor sluiten, moet ondertussen écht voorbij zijn,” benadrukt ze.
“In de handreiking Nevi ESG-boom voor inkoop staan alle relevante wetgeving omtrent ESG en maatschappelijk verantwoord ondernemen beschreven. Samen zeggen zij: zorg dat inkoop niet ten koste gaat van de kwaliteit van leven van een ander, van de natuur of van je bedrijfsvoering. Due Diligence past in het totaalplaatje als een doorvertaling van de onderliggende OESO-richtlijnen voor maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO),’ aldus Marlijn. “Het is de taak van inkoop om de juiste afwegingen te maken tussen kwaliteit, leverbetrouwbaarheid, innovatie, kosten en duurzaamheid. De S van sustainbility wordt toegevoegd aan het klassieke beoordelingsraamwerk QLTC.”
Organisaties onder en buiten de CSRD
Voor veel organisaties die onder de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) vallen, is per 29 juli 2029 de Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD) van kracht. Deze ‘antiwegkijkwet’ verplicht hen ertoe om te laten zien wat ze met ‘misstanden’ doen die zij binnen verplichte duurzaamheidsrapportages hebben geïdentificeerd.
Maar dat nog niet iedere organisatie hiertoe verplicht is, waaronder publieke organisaties, betekent niet dat zij hun ogen toch kunnen sluiten. ‘De publieke sector is als het ware een launching customer voor private organisaties. Als zij Due Diligence correct toepassen en uitvragen, geven ze op dit gebied het juiste voorbeeld. Vraag jezelf eens af wat je kunt doen om dit te stimuleren en hoe je je voorbeeldfunctie gericht kunt inzetten,’ verzoekt Marlijn.
Naast de CSDDD zijn er ook diverse wetten die gaan over het toelaten van producten op de Europese markt zoals de EUDR (ontbossing), EUBR (batterijen), CMR (conflictmineralen) en de FLR (forced labour) die ook gebaseerd zijn op Due Diligence. Deze set aan wet- en regelgeving is ook voor MKB van toepassing.
Due Diligence toepassen binnen het inkoopproces
Marlijn: 'In de praktijk begint Due Diligence bij het identificeren van risico's. Vervolgens gaat het om bewuste gedragsverandering: beter toetsen, observeren, signaleren, erkennen, transparant maken en initiatief nemen. Het doel is om Due Diligence wezenlijk te integreren in het inkoopproces.'
Voor praktische handvatten bij deze omschakeling naar Due Diligence wijst Marlijn inkopers graag op de gratis e-learning Due Diligence van Nevi. Hierin wordt het toepassen van Due Diligence beschreven aan de hand van 6 stappen:
Stap 1: zorg voor duidelijk beleid
Stap 2: ken je keten en duurzaamheidsrisico’s
Stap 3: risico’s aanpakken
Stap 4: controleer en monitor je voortgang
Stap 5: communiceer over resultaten en zorg voor herstel
Na de e-learning begrijp je (beter) hoe Due Diligence helpt om risico’s zoals kinderarbeid, milieuvervuiling en schending van mensenrechten bij leveranciers te herkennen en te voorkomen. En hoe je voor meer grip zorgt op de supply chain en gemakkelijker verantwoorde keuzes maakt.
Tip: aanvullend op de e-learning verscheen eerder ook de Nevi gedragscode, een handreiking die ondersteuning biedt bij het transparant en navolgbaar maken van ethische keuzes binnen het inkoopproces.
De toekomst van duurzaam inkopen
Risico’s in de keten signaleren, voorkomen en overkomen begint bij het nemen van verantwoordelijkheid. Due Diligence biedt de praktische kaders om het inkoopproces vorm te geven op een manier die aansluit op relevante wet- en regelgeving voor maatschappelijk verantwoord ondernemen. En wanneer effectief geïntegreerd, stelt het organisaties in de gelegenheid hun werkelijke (duurzame) impact zichtbaar te maken.
Marlijn hoopt dat er de komende jaren een grotere bewustwording ontstaat van het belang van Due Diligence binnen inkoop. En bovenal: dat men beseft dat Due Diligence een mooi startpunt is, maar daarmee ook slechts het begin van een duurzamer inkoopproces. Ze roept inkopers daarom op om zich te verdiepen, en zoveel mogelijk in te zetten op Due Diligence in hun eigen inkooppraktijk.
