Vanaf 1 januari 2026 krijg je als inkoopprofessional in de publieke sector mogelijk te maken met de ABRO: de Algemene Beveiligingseisen voor Rijksoverheidsopdrachten. Een uniforme set eisen voor leveranciers, maar waar jij als aanbestedende dienst ook rekening mee moet houden. Wat zijn deze eisen precies? En wat verandert er straks voor jou als inkoopprofessional? Dat lees je in dit artikel.
De ABRO is opgesteld voor bedrijven die opdrachten uitvoeren met risico’s voor de nationale veiligheid. Bij risico’s kun je denken aan spionage, hackers, het lekken van gevoelige informatie, maar ook aan kritische infrastructuur zoals elektriciteitsvoorziening en spoorwegen. Het NBIV (Nationaal Bureau Industrieveiligheid) controleert per opdracht of de leveranciers voldoen aan de eisen van de ABRO. Ook de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) worden hierbij betrokken.
Deze eisen zijn opgesteld aan de hand van de ABDO, de Algemene Beveiligingseisen Defensieopdrachten. De ABDO is op dit moment al in gebruik door het Ministerie van Defensie en zorgt ervoor dat de nationale veiligheid binnen haar opdrachten kan worden gegarandeerd. Een overzicht van de ABDO-eisen vind je op deze pagina van het Ministerie van Defensie. Het ministerie stapt straks over van de ABDO naar de Algemene Beveiligingseisen voor Rijksoverheidsopdrachten.
De Rijksoverheid stelt: “De ABRO geldt per opdracht die risico’s heeft voor de nationale veiligheid. Als de opdracht stopt, vervalt de verklaring. Voor een nieuwe opdracht is er weer een nieuwe ABRO-verklaring van het NBIV nodig. Het NBIV laat de vervallen verklaring zo veel mogelijk meewegen.”
Bron: Rijksoverheid
Wanneer de ABRO ingaat, verschilt per overheidsinstelling. Vanaf 1 januari 2026 gaan ministeries, hun diensten, agentschappen en de politie de nieuwe veiligheidseisen hanteren. Een Q&A van de Rijksoverheid deelt: “Zij krijgen hiervoor 2 jaren de tijd; het gaat dus niet om een big bang. Ook opdrachtnemers van deze opdrachten krijgen dus geleidelijk met de ABRO te maken.”
Zelfstandige bestuursorganen, gemeenten, provincies, waterschappen en vitale sectoren worden vanaf volgend jaar voorbereid op het gebruik van de ABRO. Naar verwachting zullen zij na 2027 beginnen met deze veiligheidseisen.
Hoewel er tot op heden nog geen berichtgeving is over de precieze implementatie van de ABRO, kunnen we al wel voorspellen hoe het er in de praktijk uit gaat zien. Want het Ministerie van Defensie hanteert namelijk op dit moment de voorloper, ABDO.
Alexander-Edgar Schermerhorn is inkoper bij het Ministerie van Defensie en vertelt: “Ik vermoed dat overheden die nog niet eerder met ABDO of ABRO te maken hebben gehad, straks via een portal van een van de diensten die de onderzoeken uitvoert gegevens over de te onderzoeken organisatie kunnen uploaden. Zo doen wij dat op dit moment namelijk. Dit wordt een extra handeling voor inkopers. Ik hoop dat zij ook veelvuldig gebruik gaan maken van ABRO, want bij twijfel geldt: beter wél een onderzoek, dan géén onderzoek.”
Daarnaast ziet hij ook mogelijke veranderingen in de praktische toepassing, specifiek voor leveranciers: “De uitvoering kan leveranciers ook geld kosten. Zij moeten voor sommige opdrachten bijvoorbeeld investeren in speciale ruimtes, sleutelbeleid, een kluis of stand-alone pc’s. Ik kan me voorstellen dat vooral kleinere ondernemingen dit lastig zullen vinden.”
Overigens hoeven leveranciers niet te betalen voor het ABRO-onderzoek.
“Op dit moment doet het NBIV al haar uiterste best om onze grote hoeveelheid aanvragen zo snel mogelijk te verwerken. Dit doet zij naar mijn ervaring gedegen en gemotiveerd,” deelt Schermerhorn. “De doorlooptijden zijn, gezien de toegenomen werkdruk, al lang. Dat wordt naar mijn verwachting alleen maar langer als het aantal vragen toeneemt. Het is dus belangrijk om het onderzoek tijdig aan te vragen en pas definitief te gunnen als het ABRO-onderzoek zonder bevindingen is afgerond.”
Deze informatiepagina van de overheid stelt dat de AIVD en de MIVD gezamenlijk toezien op de ABRO. Daarnaast geeft de NBIV de verklaringen af. Het is dus in de praktijk te bezien of de doorlooptijd daadwerkelijk verandert door de toepassing van de ABRO.
Volgens de Q&A vraagt de opdrachtgever van de overheidsinstelling die de inkoopopdracht uitzet het NBIV-onderzoek aan. Naar verwachting gaat dit dus via een online portal gebeuren en zul je hier als inkoopprofessional rekening mee moeten houden.
Vervolgens wordt het onderzoek uitgevoerd op grond van onder meer de Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (Wiv) 2017 en de Wet Veiligheidsonderzoeken.
Vul hier je gegevens in en ontvang de download in je mail
Cato is een bevlogen redacteur bij Inkoop.Pub. Met haar achtergrond in journalistiek, contentmarketing en copywriting duikt ze graag in complexe onderwerpen en maakt ze deze inzichtelijk voor verschillende doelgroepen. Voor Inkoop.Pub interviewt ze experts in het aanbestedingsvak en publiceert ze regelmatig nieuwsberichten over inkoop.
