Bij publieke inkoop en maatschappelijke waardecreatie spelen veel begrippen en thema’s een rol. Al deze onderwerpen hebben één gemene deler:
Sociaal opdrachtgeverschap
Sociaal opdrachtgeverschap is de strategische manier waarop overheden hun rol als budgethouder en opdrachtgever inzetten om maatschappelijke waarde te creëren.
Het verschil met MVOI:
- MVOI is sec het beleidsvisie en instrument om maatschappelijke criteria in aanbestedingen op te nemen;
- Sociaal opdrachtgeverschap is een breder strategischer kader: het verbindt visie op inkopen met impact aan de begroting en beleid. Inkoop (MVOI) is instrumenteel slechts het middel om maatschappelijke doelen te realiseren in situatie waar budget en primaire beleidsdoelstellingen (al een) gegeven is.
Zes praktische vragen bij sociaal opdrachtgeverschap
- Waarom maatschappelijk inkopen? Welke interventie? – Wat vraagt de maatschappelijke en politiek, bestuurlijke context? Welke systeeminterventie heeft men voor ogen?
- Wat mag, moet en kan? – Wet- en regelgeving zoals de Aanbestedingswet en de Gids Proportionaliteit etc vormen het juridische kader voor publieke inkoop.
- Waarop sturen? – Beleidskaders MVOI, Duurzaamheid, Social Return etcvertalen visie naar prioriteiten en accenten bij inkoop.
- Hoe inkopen (uitvoeren)? - Instrumenten en inkoop technieken, waaronder social return maken dat beleidsambities concreet worden vertaald naar inkoop en aanbestedingen
- Kan het? Bestaat het in de praktijk? – Realisme. Mogelijkheden markt en marktpartijen PxQ, extra investeringen, partners etc etc
- Werkt het? Wat levert het op? – Impact en verantwoording: meten resultaten en bijsturen.
Deze zes vragen c.q. invalshoeken vormen een geheel: context bepaalt randvoorwaarden → randvoorwaarden sturen beleid → beleid bepaalt instrumentkeuze → instrumenten worden getoetst op haalbaarheid → uitvoering levert impact → impact voedt nieuwe doelen en strategie. Zo ontstaat een consistent en meetbaar systeem van sociaal opdrachtgeverschap als:
Integraal onderdeel begroting, beleids- en inkoopcyclus
Effectief sociaal opdrachtgeverschap vraagt een koppeling tussen:
- Visie: richting en prioriteit van maatschappelijke doelen.
- Begroting: vertaalt visie naar middelen en financiële kaders; maatschappelijke impact heeft vaak ook een prijs.
- Uitvoering (aanbesteden): Zet visie en beschibare middelen om in concrete acties en resultaten (contract, sociale eisen), met oog voor sturing en verantwoording en investeringen die daarvoor nodig zijn.
Conclusie
Sociaal opdrachtgeverschap is een strategische benadering waarmee overheden maatschappelijke doelen integreren in de aan inkoop voorafgaande beslissingen inzake beleid en begroting.
