Inkopen met impact: minder én beter

11/8/2026
63
Sarah Fasel

De inkoopprofessional van vandaag staat voor een dubbele uitdaging. Niet alleen wat je inkoopt telt, maar ook of die inkoop überhaupt wel nodig is. En als je dan toch inkoopt: draagt het bij aan een eerlijkere en duurzamere wereld?

Twee recente publicaties zetten dat scherp neer.

De nulvraag stellen vóór de opdracht

Echt duurzaam inkopen begint niet bij het selecteren van een groen alternatief, maar aan de voorkant van het proces: bij de bewuste keuze in wat we inkopen en vooral in hoeveel. Het Versnellingsnetwerk Circulari Inkopen (VCI) legt in een recent artikel op PIANOo de nadruk op de hoogste treden van de R-ladder: Refuse, Rethink en Reduce. Dat klinkt logisch, maar vraagt in de praktijk om een flinke cultuuromslag. Organisaties moeten kritisch durven nadenken over het voorkomen en verminderen van inkoop, nog voordat een aanbesteding wordt opgestart.

Een concreet praktijkvoorbeeld is het ministerie van Buitenlandse Zaken, dat dit principe toepast bij evenementen op ambassades wereldwijd. In plaats van direct de markt op te gaan met de vraag hoe een evenement zo circulair mogelijk kan worden georganiseerd, luidt de eerste vraag: moet dit evenement er eigenlijk wel komen? En zo ja, kan het kleiner, anders of minder?

Om inkopers te ondersteunen die met deze R-ladder aan de slag willen, heeft afstudeerstudent Pieter van Meijeren (CHE) een overzichtsplaat met praktische handvatten uitgewerkt. Aangevuld met een wegwijzer van zo’n 160 direct toepasbare bronnen.

Lees het volledige artikel en bekijk de handvatten op PIANOo: Circulair inkopen vraagt om bewuste keuzes.

Sociale rechtvaardigheid in de keten

Wanneer de ‘Rethink-fase’ uitwijst dat inkoop noodzakelijk is, verschuift de focus naar de internationale handelsketen. Publieke inkopers bepalen met hun criteria in grote mate de standaarden in wereldwijde inkoopketens. Achter alledaagse productgroepen, van bedrijfskleding en koffie tot ICT en catering, gaan nog altijd grote risico’s schuil zoals oneerlijke lonen, slechte arbeidsomstandigheden of milieuschade.

Om inkopers te helpen hun inkoopkracht effectief te gebruiken, heeft Fairtrade Nederland de vernieuwde brochure Inkoop met impact gelanceerd. De gids is ontwikkeld in samenwerking met Future Up (voorheen MVO Nederland) en wordt breed onderschreven door maatschappelijke organisaties zoals Solidaridad, CNV Internationaal, Fair Wear en de FNV. Het biedt een heldere toelichting op internationale due diligence-richtlijnen en certificering.

De publicatie biedt een stappenplan van risicoverkenning tot het monitoren van contractfase. Daarnaast bevat de brochure concrete checklistvragen van Wageningen University & Research (WUR), expertise van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), en diverse praktijkcases die laten zien dat het kan.

Download de vernieuwde gids via Fairtrade Nederland: Brochure Inkoop met impact.  

De gemene deler

Beide publicaties wijzen in dezelfde richting: professioneel en maatschappelijk verantwoord inkopen valt of staat met bewustzijn aan de voorkant. Eerst kritisch beoordelen wat je écht nodig hebt, en vervolgens scherp sturen op wat er in de keten gebeurt voordat een product of dienst wordt geleverd.

Hoewel veel organisaties de ambitie hebben om impact te maken, worstelen inkoopprofessionals in de praktijk vaak met de vraag welke eisen proportioneel en juridisch haalbaar zijn. Met de vernieuwde handvatten van het VCI en de praktijkgids van Fairtrade zijn de drempels in elk geval weggenkomen. De instrumenten liggen klaar; de bal ligt nu bij de inkoopprofessional om ze ook daadwerkelijk toe te passen.

"
"
"
"

‍
‍

Vul hier je gegevens in en ontvang de download in je mail

Bedankt! Je aanvraag voor de download is goed ontvangen.
Oeps! Er is iets fout gegaan, probeer het later opnieuw a.u.b.
"
"

Inzicht

Onze ambassadeurs

Onze kennispartners

Uitgelichte artikelen

Interview
126
Uitgelicht

Tim Aberson van Bijzaak: "Beschrijf de behoefte, niet de oplossing"

Een programma van eisen van achttien pagina's voelt voor veel inkopers als zekerheid. Voor Tim Aberson, inkoopprofessional bij Bijzaak en gespecialiseerd in Europese aanbestedingen en facilitaire contracten, is het vaak het tegenovergestelde.

Nancy van Bemmel
2026-09-17
Interview
17/9/2026
482
Uitgelicht

Jordie Schoonen over inkoop bij Defensie: ‘ik sta midden in de grootste transformatie ooit’

Wij spraken met Jordie Schoonen van Defensie over de rol van inkoop in het versterken van onze Europese autonomie. Waarom het hoognodig is dat het tempo van inkoop bij Defensie flink omhooggaat. En wat Defensie nu al doet om dat te realiseren.

Nancy van Bemmel
2026-09-03
3/9/2026
183
Uitgelicht

Duurzaam inkopen over zijn kantelpunt: Het momentum om door te pakken.

Dit artikel blikt terug op de ontwikkelingen die het mogelijk maakten om duurzaamheid in het inkoopvak te verankeren. Vervolgens laat ik zien hoe inkoopafdelingen zich stap voor stap hebben ontwikkeld op het gebied van duurzaamheid.

Gerwin Bukkems

Over de auteur(s)

Sarah Fasel

Contentcoördinator bij Inkoop.Pub

Sarah beheert de contentstroom en zorgt dat elk artikel een mooie plek op de website krijgt. Zo houdt zij de website van Inkoop.Pub toegankelijk en up-to-date.

Uitgelichte artikelen

Interview
126
Uitgelicht

Tim Aberson van Bijzaak: "Beschrijf de behoefte, niet de oplossing"

Een programma van eisen van achttien pagina's voelt voor veel inkopers als zekerheid. Voor Tim Aberson, inkoopprofessional bij Bijzaak en gespecialiseerd in Europese aanbestedingen en facilitaire contracten, is het vaak het tegenovergestelde.

Nancy van Bemmel
2026-09-17
Interview
17/9/2026
482
Uitgelicht

Jordie Schoonen over inkoop bij Defensie: ‘ik sta midden in de grootste transformatie ooit’

Wij spraken met Jordie Schoonen van Defensie over de rol van inkoop in het versterken van onze Europese autonomie. Waarom het hoognodig is dat het tempo van inkoop bij Defensie flink omhooggaat. En wat Defensie nu al doet om dat te realiseren.

Nancy van Bemmel
2026-09-03
3/9/2026
183
Uitgelicht

Duurzaam inkopen over zijn kantelpunt: Het momentum om door te pakken.

Dit artikel blikt terug op de ontwikkelingen die het mogelijk maakten om duurzaamheid in het inkoopvak te verankeren. Vervolgens laat ik zien hoe inkoopafdelingen zich stap voor stap hebben ontwikkeld op het gebied van duurzaamheid.

Gerwin Bukkems